و تقديم به
استاد راهنماي محترم جناب آقاي دکتر بهنام يوسفيان شوره دلي که مرا در نگارش اين پايان نامه ياري رساند.

سپاسگزاري

با تشکر و سپاس ويژه از استاد محترم جناب آقاي دکتر بهنام يوسفيان شوره دلي که با راهنمايي ها و شکيبايي علمي خود مرا در تدوين اين پايان نامه ياري نمودند.
و با تشکر از استاد گرامي جناب آقاي دکتر فخرالدين ابوئيه که در سمت استاد مشاور بهترين راهنمايي را در جهت پيشبرد اين پايان نامه بر من ارزاني داشتند.
همچنين زحمات خانواده ام و تمام دوستان عزيزم که در نگارش و تدوين اين پايان نامه مرا ياري کردند.

فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکيده ي
مقدمه 1
الف) بيان مسأله 1
ب)سؤالات پژوهش 2
ج)فرضيات پژوهش 2
د)پيشينه تحقيق 2
هـ)روش تحقيق 3
و)سازماندهي پژوهش 3
بخش اول: مفاهيم اصلي، كليات و در آمدي بر سازو كار هاي بينالمللي مبارزه با فساد 4
فصل اول: مفاهيم اصلي و كليات 5
مبحث اول: مفاهيم اصلي 5
گفتار اول: فساد و انواع آن 5
بند اول) تعريف فساد: 5
بند دوم) فساد خرد و فساد كلان 8
بند سوم) فساد در بخش خصوصي و فساد در بخش عمومي 12
الف) فساد در بخش خصوصي 12
ب) فساد در بخش عمومي 14
گفتار دوم: ساز و كارها و اسناد بين المللي 17
بند اول) اسناد بين المللي 18
الف) اسناد الزام آور 18
ب) اسناد غير الزام آور يا توصيههاي بين المللي 21
بند دوم) سازمانهاي بين المللي 22
الف) نقش سازمانهاي بينالمللي در توسعه همكاري بين دولت ها 22
ب) نقش سازمان بينالمللي در نظارت بر حسن اجراي تعهدات بينالمللي دولت ها 24
گفتار سوم: حاكميت قانون و ارتباط آن با مبارزه با فساد 25
گفتار چهارم: جرم سازمان يافته و ارتباط آن با فساد 28
گفتار پنجم: پولشويي و ارتباط آن با فساد 31
مبحث دوم:اهميت مبارزه با فساد در سطح بين الملل 36
گفتار اول: فساد به عنوان تهديدي عليه توسعه پايدار 36
گفتار دوم: فساد به عنوان تهديدي بر ضد تجارت بينالمللي و رقابت سالم اقتصادي 39
گفتارسوم: فساد به عنوان تهديد عليه ارزشهاي حقوق بشري و مردم سالاري 41
گفتار چهارم)اهميت مبارزه با فساد در عصر جهاني شدن اقتصاد 45
فصل دوم: درآمدي بر سازو كارهاي بينالمللي مبارزه با فساد 48
مبحث اول: اسناد الزام آور يا غير الزم آور تدوين شده براي مبارزه با فساد 48
گفتار اول:اسناد سازمان ملل متحد 49
الف) اسناد غير الزام آور به ويژه قطع نامه هاي مجمع عمومي 49
ب) كنوانسيون ملل متحد بر ضد جرم سازمان يافته فراملي 50
ج) كنوانسيون ملل متحد براي مبارزه با فساد 52
گفتار دوم: اسناد اتحاديه اروپا و شوراي اروپا 53
گفتار سوم: اسناد تصويب شده در قاره آفريقا 56
گفتار چهارم: اسناد تصويب شده در قاره آمريكا 60
الف) كنوانسيون كشورهاي آمريكايي بر ضد فساد 60
ب) ساير اسناد 61
گفتار پنجم : اسناد تصويب شده در سازمان توسعه و همكاري هاي اقتصادي 61
الف) توصيه نامه مبارزه با رشوه خواري 61
ب) كنوانسيون ضد ارتشاء نسبت به مقامات خارجه 62
ج- ساير اسناد 63
گفتار ششم:اسناد تصويب شده در منطقه آسيا و اقيانوسيه 63
الف) اسناد سازمان آ سه آن 64
ب) اسناد اتحاديه عرب 65
مبحث دوم: نقش برخي از سازمانهاي بينالمللي در مبارزه با فساد 65
گفتار اول: نقش صندوق بينالمللي پول و بانك جهاني 65
گفتار دوم: نقش سازمان امنيت و همكاري اروپا 67
گفتار سوم: نقش سازمان تجارت جهاني 68
بخش دوم: 71
تحليل و ارزيابي عملكرد سازمانهاي ي بينالمللي و منطقهاي در مبارزه با فساد 71
فصل اول:توسعه همكاريهاي بين المللي در چهارچوب سازمانهاي بينالمللي و منطقه اي براي مبارزه با فساد 74
مبحث اول: تأمين كمك هاي كارشناسي براي كشورهاي متقاضي 75
مبحث دوم :تسهيل همكاري بينالمللي در تعقيب كيفري مصاديق فساد 77
مبحث سوم: تسهيل همكاري هاي بينالمللي در بازيابي و بازستاني عوايد ناشي از فساد 80
مبحث چهارم: همكاري در زمينه پيشگيري از فساد و نقش سازمانهاي بين المللي 84
فصل دوم: نقش نظارتي سازمانهاي بينالمللي و منطقه اي 87
مبحث اول: نقش نظارتي سازمان مللمتحد و كنفرانس دولتهاي عضو كنوانسيونهاي مربوطه در اين سازمان 87
گفتار اول: نقش كنفرانس دولتهاي عضو كنوانسيون ملل متحد براي مبارزه با فساد در نظارت بر حسن اجراي تعهدات دولت ها 88
گفتار دوم: نقش نظارتي كنفرانس دولتهاي عضو كنوانسيون ملل متحد براي مبارزه با جرم سازمان يافته فراملي 92
گفتار سوم: نقش نظارتي ساير اركان سازمان ملل متحد 92
مبحث دوم: كيفيت نظارت شوراي اروپا بر اجراي تعهدات دولتهاي عضو 94
گفتار اول) گروه دولت ها براي مبارزه با فساد يا گركو و نقش نظارتي آن 94
گفتار دوم) نقش نظارتي كميته وزرا و ساير اركان شوراي اروپا 95
مبحث سوم( نقش نظارتي ساير سازمانهاي بين المللي 96
گفتار اول) چگونگي نظارت اتحاديه اروپا در تعهدات كشورها براي مبارزه با فساد 96
گفتار دوم) چگونگي نظارت سازمان توسعه و همكاري اقتصادي بر عملكرد كشورهاي عضو در مبارزه با فساد 98
گفتار سوم) عدم توسعه نقش نظارتي در سطح سازمانهاي منطقهاي در آفريقا،آسيا، آمريكاي لاتين 99
نتيجه گيري و پيشنهادهات 102
پيشنهادات 105
منابع و ماخذ 106
1-فارسي 106
2-لاتين 110
3-تارنماهاي اينترنتي 111

چکيده:
فساد مالي، اداري به دلايل مختلف يکي از دغدغههاي اصلي و نگرانيهاي مشترک در ميان کشورهاي مختلف جهان بهويژه در عصر جهانيشدن اقتصاد و انقلاب ارتباطات و فناوري اطلاعات به شمار ميرود. شفافيت و حکمراني شايسته و حاکميت قانون از مهمترين موانع پيدايش فساد هستند و آثار فساد چه از لحاظ اقتصادي و چه از لحاظ سياسي موجب تضعيف حاکميت قانون و صدمه ديدن بنيانهاي اقتصاد سالم و از دست رفتن فرصتها براي توسعه پايدار ميگردد. از اينرو سازمانهاي بينالمللي از سازمانهاي جهاني مانند سازمان مللمتحد، بانک جهاني، صندوق بينالمللي پول، سازمان تجارت جهاني گرفته تا سازمانهاي منطقهاي به حوِزه شوراي اروپا و اتحاديه اروپا، اتحاديه آفريقا، سازمان توسعه و همکاري اقتصادي، همه و همه يکي از عرصههاي مهم فعاليت خود را به مبارز با فساد اختصاص دادهاند. فعاليت اين سازمانها گاه به تشکيل نهادهاي نظارتي خاص مانند گرکو در شوراي اروپا انجاميده است. گاه به تدوين اسناد مهم الزامآور و غيرالزامآور در ارتباط با جنبههاي مختلف پيشگيري و مبارزه با فساد منتهي شده است. همکاري کشورها در مواردي همچون بازستاني اموال و عوايد ناشي از جرم و تقويت ساختارهاي حقوقي و فني، مبارزه با فساد با تصويب کنوانسيون ملل متحد براي مبارزه با جرم سازمانيافته فراملي و کنوانسيون مللمتحد بر ضد فساد و در سايه فعاليت کنفرانس دولتهاي عضو اين کنوانسيونها رو به توسعه نهاده است با اين همه چنانچه در پاياننامه حاضر بررسي خواهد شد تعهدات کشورها براي مبارزه با فساد در همه مناطق مختلف جهان از سازوکارهاي مناسب نظارتي برخوردار نيست. اين پاياننامه ميکوشد به امنيت و ابعاد مختلف نقش سازمانهاي بينالمللي در مبارزه با فساد پرداخته و تصوير جامعي از فعاليت، اهداف و دستاوردهاي اين سازمانها در زمينه مذبور به دست دهد.
کليد واژگان: فساد مالي اداري، کنوانسيون مللمتحد بر ضد فساد، شوراي اروپا، سازمان تجارت جهاني، سازمانهاي بينالمللي، اسناد بينالمللي مبارزه با فساد.

مقدمه
الف) بيان مسأله
فساد مالي – اداري به معناي سوء استفاده شخصي از موقعيت و منصبي است كه در بخش عمومي يا خصوصي اقتصاد به او محول گرديده و به عبارت ديگر، فساد هر نوع رفتاري را گويند كه با سوء استفاده از اعتماد و خروج از بي طرفي يا نقض اصل وفاداري توسط اشخاص كه در بحث خصوصي يا بخشي عمومي فعاليت دارند همراه است و هدف از آن، جلب منافع ناحق و نامشروع براي مرتكب يا اشخاص ثالث مي باشد. فساد مستقيماً به حاكميت قانون در رقابت آزاد و توسعه اقتصادي به ويژه توسعه پايدار لطمه وارد ميآورد نابرابري اجتماعي را تشديد كرده و سبب توليد ثروتهاي بادآورده و كاهش سرمايه گذاري در بخشهاي توليد اقتصاد ميگردد. از آنجا كه امروزه اقتصاد جهاني پيش از پيش فعال درآمده، ديگر نمي توان با معضلات مشترك اقتصادي از جمله فساد مالي -اداري صرفا در سطح ملي مبارزه كرد از همين لحاظ است كه در حال حاضر سازمانهاي متعدد بينالمللي و منطقهاي از قبيل بانك جهاني، سازمان تجارت جهاني، سازمان همكاري و توسعه اقتصادي، شوراي اروپا، اتحاديه آفريقا، سازمان كشورهاي آمريكايي و صدها سازمان بينالمللي و منطقهاي ديگر به امر مبارزه با فساد به عنوان يكي از الويت هاي اصل خود مي نگرد و سازمان ملل متحد در اين باره در چهارچوب كنوانسيون هاي الزام آور و اسناد غير الزام آور و نيز در چهار چوب نهادها و كنفرانسهاي تخصصي توجه ويژه اي نشان داده است. اما موضوعي كه نياز به تحقيق درباره آن احساس ميشود اين است كه سازمانهاي بينالمللي و منطقهاي عملاً از چه سازو كارهايي براي تقويت همكاري بينالمللي كشورها در جهت مبارزه با فساد بهره مي برند و نقاط قوت و ضعف اين سازو كارها كدام است و كداميك از آنها در عمل موفق بوده است. و با توجه به عضويت ايران در كنوانسيون ملل متحد بر ضد فساد اهميت اين موضوع كاملاً محسوس و مشهود است.
ب)سؤالات پژوهش
سازمانهاي بينالمللي و منطقهاي در امر مبارزه با فساد چه فعاليتهايي را انجام ميدهند و کارکرد آنها در اين زمينه چيست؟
سؤالات فرعي
1-در قارههاي مختلف چه سازمانهايي در زمينه مبارزه با فساد فعال هستند و کارآيي آنها در چه سطح است؟
2-در قاره اروپا سازوکار مبارزه با فساد به چه شکل ميباشد؟
ج)فرضيات پژوهش
1- گروه دولت ها براي مبارزه با فساد (گركو GRECO) كه يكي از اركان فرعي شوراي اروپا محسوب ميشود، از موفق ترين سازمانهاي بينالمللي و منطقهاي در عرصه مبارزه با فساد محسوب ميشود و جا دارد تجارب مورد استفاده ساير سازمانهاي منطقهاي نيز قرار گيرد .
2- براي اينكه كنفرانس دولتهاي عضو كنوانسيون ملل متحد بر ضد فساد در نظارت بر روند تعهدات كشورها در چهار چوب اين كنوانسيون موفق تر عمل كنند لازم است اختيارات بيشتري به آن داده شود تا از طريق بازديدهاي دورهاي از كشورها و تهيه گزارشهاي كارشناسي و ارائه توصيههاي مناسب به بهبود وضعيت مبارزه با فساد در كشورهاي عضو ياري رساند.
د) پيشينه تحقيق
در سالهاي اخير پژوهشيهاي چندي در خصوص ابعاد مختلف بحث مبارزه با فساد به دست صاحب نظران تدوين گرديده ليكن جز چند مورد نوشته مختصر يا مقالات كه فقط به قسمتي از موضوع پرداختهاند، اثر جامعي در رابطه با مطالعه نحوه عملكرد مهم ترين سازمانهاي بينالمللي و منطقهاي در عصر مبارزه با فساد تدوين نشده است. در حالي كه در اين پاياننامه سعي خواهد شد بيشتر و بهتر به عملكرد يكايك سازمان هاي بينالمللي و منطقهاي در امر مبارزه با فساد توجه شود و مثلاً بررسي گردد اين سازمانها چگونه از مشكلات كشورها در امر مبارزه با فساد اطلاع حاصل مي كنند، چه نقشه اي در تبادل كمك و همكاري در كشورها دارند از چه طريقي مي توانند كشورها را براي اصلاح قوانين و رويه خود در راستاي پيشگيري و سركوب پديده فساد تشويق و ترغيب نمايند.
هـ) روش تحقيق
روش تحقيق در اين پژوهش کتابخانهاي است و اين پژوهش با استفاده از کتب و مقالات فارسي و انگليسي موجود و قابل دسترس و فيشبرداري و نگارش و تحليل انجام خواهد شد. همچنين به وسيله جستجو و مراجعه به پايگاههاي اينترنتي، اطلاعات مورد نياز استخراج خواهد شد و سپس با يک روش توصيفي-تحليلي اطلاعات بدست آمده پردازش ميشود.
و)سازماندهي پژوهش
اين پژوهش مشتمل بر دو بخش ميباشد که هر بخش نيز در بردارنده دو فصل

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید